Geconfronteerd met de uitdaging van de vergrijzing van de bevolking en dus met stijgende uitgaven op het vlak van pensioenen en gezondheidszorg wou de regering reeds in 2001 een duidelijk verband leggen tussen de begrotingsinspanningen en de financiering van de toekomstige pensioenlasten, om de last ervan niet af te schuiven op toekomstige generaties.

Zo werd de wet van 5 september 2001 tot waarborging van een voortdurende vermindering van de overheidsschuld en tot oprichting van een Zilverfonds, aangenomen.
Deze wet bevat twee onderdelen. Het eerste omvat bepalingen in verband met de financiering en de werking van het Zilverfonds, het tweede een aantal bepalingen inzake de voorbereiding van het regeringsbeleid inzake vergrijzing.

 Wetsontwerp tot waarborging van een voortdurende vermindering van de overheidsschuld en tot oprichting van een zilverfonds

 Wet van 5 september 2001 tot waarborging van een voortdurende vermindering van de overheidsschuld en tot oprichting van een zilverfonds

 Memorie van Toelichting

 Artikelsgewijze bespreking

De werking van het Zilverfonds

In het Zilverfonds worden middelen gekapitaliseerd om tegen 2030 de stijging van de pensioenuitgaven te financieren.

De financieringsbronnen van het Zilverfonds zijn:

• begrotingsoverschotten;
• overschotten van de sociale zekerheid;
• niet-fiscale ontvangsten;
• de opbrengsten uit beleggingen van het Zilverfonds.

De middelen van het Zilverfonds worden belegd in obligaties die daartoe specifiek werden opgericht en “schatkistbons – zilverfonds” worden genoemd en op vraag van het Fonds worden uitgegeven. Deze schatkistbons leveren interesten op, zijn niet verhandelbaar en ze zijn van het type nulcoupon.  Het Zilverfonds kan aldus beschouwd worden als een vorm van collectieve kapitalisatie in het pensioenstelsel.

In de loop van de eerste jaren van zijn bestaan, werd het Zilverfonds hoofdzakelijk gestijfd met niet-fiscale ontvangsten. Om het verband tussen het begrotingsbeleid en de financiering van het Zilverfonds te versterken, besloot de regering de wet op de financiering van het Zilverfonds aan te passen. Dit resulteerde in de wet tot wijziging van de wet van 5 september 2001 tot waarborging van een voortdurende vermindering van de overheidsschuld en tot oprichting van een Zilverfonds.

Er werden dan ook nieuwe financieringsregels opgesteld. De uitdaging op korte termijn bestond er immers in het evenwicht een permanent structureel karakter te geven om aldus vanaf 2007 structurele overschotten op te bouwen. Deze moesten leiden tot een snelle afbouw van de schuld en op die manier ruimte creëren om de budgettaire gevolgen van de vergrijzing op te vangen. Vanaf 2007 zou de financiering door niet-fiscale ontvangsten dus plaats maken voor een structurele financiering. Vanaf dat zelfde jaar 2007 zou daarom 0,3 % van het BBP aan het Zilverfonds worden toegewezen. Dit bedrag zou van 2008 tot 2012 jaarlijks met 0,2% van het BBP worden verhoogd. Hoeveel er in de begrotingsjaren nadien zou worden gestort in het Fonds, wordt bepaald door de Koning bij besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad. De herziene wet bepaalde ook dat de financiering afkomstig van schuldverminderende operaties die geen invloed hebben op het vorderingensaldo, beperkt blijft tot 250 miljoen euro per jaar tot in 2010 en 500 miljoen euro per jaar voor de daaropvolgende jaren. Van deze mogelijkheid werd in de periode 2007- 2010 evenwel geen gebruik gemaakt.

 Wet van 20 december 2005 tot wijziging van de wet van 5 september 2001 tot waarborging van een voortdurende vermindering van de overheidsschuld en tot oprichting van een Zilverfonds 

  Jaarverslag over de werking van het Zilverfonds

De opmaak van de Zilvernota

De Zilvernota is bedoeld om het regeringsbeleid inzake vergrijzing van de bevolking uiteen te zetten. De wet van 5 september 2001 tot waarborging van een voortdurende vermindering van de overheidsschuld en tot oprichting van een Zilverfonds bepaalt drie stappen in de opmaakprocedure voor de Zilvernota:

• Jaarlijks stelt de bij voornoemde wet opgerichte Studiecommissie voor de Vergrijzing een verslag op, met daarin onder meer een analyse van de budgettaire en sociale gevolgen van de vergrijzing.
  
   Verslag van de Studiecommissie voor de vergrijzing
  
  
• De afdeling Financieringsbehoeften van de Hoge Raad van Financiën (een adviesorgaan dat jaarlijks een advies uitbrengt over het begrotingsbeleid)  formuleert haar aanbevelingen en houdt daarbij rekening met het verslag van de Studiecommissie voor de Vergrijzing.
  
   Verslag van de Hoge Raad van Financiën
  
  
• De regering is vervolgens verplicht om een Zilvernota op te stellen op basis van de conclusies van de Studiecommissie voor de vergrijzing en de Afdeling financieringsbehoeften van de Hoge Raad van Financiën. In die nota, die is opgenomen in de Algemene Toelichting bij de begroting, zet de regering haar beleidslijnen uiteen voor het beheer van de problematiek van de vergrijzing van de bevolking.
  
   Zilvernota

Beleggingen

Portefeuille